Op 10 maart vond de tweede sessie van het ontwikkeltraject Onderwijskundig Leiderschap plaats. Het was een inspirerende en inhoudelijke bijeenkomst waarin we samen met de deelnemers verder bouwden aan inzichten rondom onderwijskwaliteit en leiderschap. We kijken met veel enthousiasme terug op deze waardevolle sessie!

Tijdens deze bijeenkomst gaf het Kwaliteitsnetwerk een toelichting op het referentiewaardengedachtengoed. Ze vertelden over de achtergrond en de aanleiding voor de ontwikkeling ervan in 2020, waarbij de behoefte aan actueel en hoogwaardig onderwijs centraal stond. In samenwerking met meer dan 30 onderwijsinstellingen werkte het Kwaliteitsnetwerk aan een model dat richting geeft aan toekomstige kwaliteitsontwikkeling en -zorg. De afgelopen jaren zijn er meer dan honderd onderwijsteams mee in aanraking gekomen, en verschillende pilots (proeftuinen) uitgevoerd om te onderzoeken hoe het model in de praktijk werkte. Sinds dit jaar is dit model omarmd door de sector.

Praktijkvoorbeeld

Een inspirerend praktijkvoorbeeld kwam van een deelnemer van Landstede. Zij deelde hoe hun onderwijsinstelling het referentiewaardengedachtegoed heeft vertaald naar een spel, waarmee de juiste mensen met elkaar in gesprek gaan over onderwijskwaliteit. Dit bleek een effectieve en toegankelijke manier om een theoretisch model om te zetten in een praktische tool die in alle lagen van het onderwijs inzetbaar is.

Kwaliteitscultuur

Naast deze verdieping op het referentiewaardengedachtegoed stonden we stil bij de theorie rondom kwaliteitscultuur. We onderzochten samen welke randvoorwaardelijke factoren nodig zijn om een sterke kwaliteitscultuur binnen onderwijsteams te ontwikkelen. In de literatuur is een verkenning gemaakt van welke factoren van invloed zijn in de uitvoering, en welke invloed zij uitoefenen op onderwijskwaliteit (Brouwer e.a., 2019). Het onderzoek van Brouwer e.a. (2019) resulteerde in het conceptuele model ‘samenwerken aan onderwijskwaliteit’, gebaseerd op meerdere wetenschappelijke theorieën die het goed functioneren van opleidingsteams en het leren van docenten hebben onderzocht. De randvoorwaardelijke factoren in dit model zijn hieronder visueel weergegeven:

Daarnaast bespraken we het belang van bewustzijn rondom ‘role taken’ en ‘role given’ in relatie tot kwaliteitszorg. Dit raakt aan eigenaarschap van onderwijsteams op kwaliteit. De ‘role given’ staat hierbij voor de invulling van de rol, taken en werkwijze door de organisatie, de formele functieomschrijving. De ‘role taken’, daarentegen, wordt gevormd vanuit het perspectief waarmee de werknemer zelf kijkt naar hoe deze rol ingevuld moet worden. Dit wordt gevoed door verschillende factoren, zoals de persoonlijkheid van het individu, de mogelijkheden binnen de werkcontext, en wat het systeem of de organisatie nodig heeft. Als de ‘role given’ en ‘role taken’ niet op elkaar afgestemd zijn, kan er onduidelijkheid, frustratie en demotivatie ontstaan. De deelnemers aan het traject werden daarom uitgedaagd om kritisch na te denken over of het vraagstuk dat zij tijdens het traject aan willen pakken goed aansluit op hun rol (zowel ‘given’ als ‘taken’) binnen de organisatie en of zij, en hun collega’s in het onderwijsteam, hierover ook eigenaarschap voelen. Deze inzichten helpen deelnemers om actief bij te dragen aan de verbetering van de onderwijskwaliteit, de juiste stakeholders te betrekken bij hun vraagstuk en effectieve strategieën te ontwikkelen.

Kortom, het was een inhoudelijk sterke en inspirerende sessie waar we met veel plezier op terugkijken!

Bron: Brouwer, P., Hermanussen, J., Vink, R., Doppenberg, J., Van den Hout, J., & Van Kan, C., i.s.m. Hazelhoff, R., Kuipers, P. J., Pierik, E., Diender, W., Van de Berekamp, L., Schnoing, M., & Koster, M. (2019). Samenwerken aan onderwijskwaliteit. ‘s-Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs i.s.m. IVA Onderwijs, Hogeschool van Amsterdam, Eindhoven school of Education, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, ROC van Twente, Rijn IJssel, Deltion College, MBO Utrecht en Helicon. Link: https://ecbo.nl/onderzoekspublicatie/samenwerken-aan-onderwijskwaliteit/