Online co-creatie workshop: samen werken aan kwaliteitscriteria voor duurzaamheidsonderwijs in het mbo
Hoe weet je of duurzaamheidsonderwijs van goede kwaliteit is? Wanneer draagt het daadwerkelijk bij aan het ontwikkelen van duurzaamheidcompetenties bij studenten? En hoe maak je dat meetbaar zonder te vervallen in vinklijstjes?
Met deze vragen als vertrekpunt organiseerden wij een online co-creatie workshop met docenten, onderzoekers en duurzaamheidscoördinatoren uit het mbo, als onderdeel van een actieonderzoek over de kwaliteitsborging van duurzaamheidsonderwijs. Het doel van de workshop: samen komen tot een gedragen set kwaliteitscriteria en indicatoren voor de implementatie van duurzaamheid en green skills in het curriculum.
Doel van de workshop
Binnen het actieonderzoek naar kwaliteitsborging van duurzaamheid(scompetenties) in het curriculum zagen we dat opleidingsteams actief bezig zijn met de integratie van duurzaamheid. Toch blijken de ‘check’ en ‘act’-fasen van de PDCA-cyclus nog onderbelicht.
De workshop had daarom een duidelijk doel: het gezamenlijk ophalen en aanscherpen van kwaliteitscriteria en indicatoren die onderwijsinstellingen kunnen gebruiken om duurzaamheid structureel te evalueren en monitoren.
Opzet van de workshop
De workshop vond online plaats via Microsoft Teams. Voor het interactieve gedeelte maakten we gebruik van een digitale Miro-omgeving, waarin deelnemers gezamenlijk konden brainstormen, clusteren en prioriteren.
De sessie bestond uit drie onderdelen:
- Gezamenlijk begrip van kwaliteit
Deelnemers startten individueel met een brainstorm: wanneer is duurzaamheidsonderwijs van goede kwaliteit? Wat moet het opleveren voor studenten, docenten en de organisatie? - Ontwikkelen van kwaliteitscriteria en indicatoren
In kleinere groepen werkten deelnemers aan concrete criteria en bijbehorende indicatoren. Daarbij werd gekeken naar verschillende niveaus: organisatie, curriculum, didactiek, studenten en het docententeam. - Ontwerp van een praktisch evaluatie-instrument
Tot slot dachten deelnemers na over de vorm: hoe zou een tool eruit moeten zien die teams daadwerkelijk helpt bij het monitoren en bespreken van duurzaamheidsonderwijs?
Wat verstaan we onder goede kwaliteit?
Uit de brainstorm kwam een helder beeld naar voren: goed duurzaamheidsonderwijs is geen los project, maar structureel verankerd in visie, curriculum en didactiek. Het gaat niet alleen om kennisoverdracht, maar om het ontwikkelen van duurzame competenties, kritisch denken en handelingsbekwaamheid.
Deelnemers benadrukten dat studenten urgentie moeten ervaren én perspectief op actie moeten krijgen, binnen hun toekomstige beroep én als burger.
De opbrengst: vijf samenhangende thema’s
De input uit de workshop is geclusterd in vijf samenhangende thema’s: organisatie, curriculum, didactiek, studenten en het docententeam. Per thema zijn concrete kwaliteitscriteria en, waar mogelijk, indicatoren geformuleerd. Samen vormen ze een praktisch kader om duurzaamheidsonderwijs systematisch te evalueren en te versterken.
Meer dan een meetinstrument: ruimte voor dialoog
Deelnemers gaven duidelijk aan: een evaluatie-instrument moet geen afvinklijst zijn, maar een hulpmiddel voor reflectie en teamgesprek. Aansluiting bij bestaande kwaliteitsprocessen is daarbij essentieel.
Opbrengsten
De opbrengsten uit de verschillende fasen van het actieonderzoek zijn samengebracht in een onderzoeksrapport en een overzicht van kwaliteitscriteria en -indicatoren. Het onderzoeksrapport is via de volgende link te downloaden: Kwaliteitsborging van duurzaamheidsonderwijs – NCP EQAVET