Samen leren over onderwijskundig leiderschap in Estland
Onlangs waren we vanuit NCP EQAVET als organisatie uitgenodigd door HAKA, de instantie die in Estland verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het onderwijs. Tijdens een bijeenkomst in Parnü kregen wij de gelegenheid om ons traject Onderwijskundig Leiderschap te presenteren aan alle directeuren en schoolhoofden van de Estse instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs. Het was een bijzondere ervaring om onze kennis en aanpak te delen in een omgeving waar het onderwijs midden in een periode van inhoudelijke verandering staat.
Onderwijs in Estland
In Estland wordt het onderwijs op een top down wijze herzien, zodat alle instellingen vanuit hetzelfde uitgangspunt kunnen werken. Tegelijkertijd is er in deze beweging ruimte voor eigen invulling, waardoor teams en leiders binnen de instellingen hun professionele autonomie behouden. Door de relatief kleine studentenpopulatie is het Estse stelsel overzichtelijker dan het onze. Studenten worden daardoor dichter op de praktijk gevolgd en dat biedt waardevolle inzichten voor zowel docenten als leidinggevenden.
Inspiratie
Tijdens de conferentie werd een breed palet aan presentaties gegeven die vooral bedoeld waren om te inspireren. In dat geheel kregen wij de kans om ons traject onderwijskundig leiderschap toe te lichten. Dit traject richt zich op actuele vraagstukken in het middelbaar beroepsonderwijs, waarbij deelnemers gezamenlijk onderzoeken hoe zij kunnen werken aan sterker leiderschap in de praktijk. Onze insteek is dat leiderschap niet alleen een formele positie betreft, maar vooral de vraag oproept hoe ieder vanuit zijn of haar rol invloed kan uitoefenen op de ontwikkeling van het onderwijs. Onderwerpen als de cirkel van invloed, anders denken en de verantwoordelijkheid die iemand binnen een team draagt, vormen hierin belangrijke bouwstenen. Naast dit traject, hebben we ook de kans gehad het te hebben over het referentiewaardenmodel, dit werd gepresenteerd door Alie Kamphuis.
Wij werden in Estland op een warme en open wijze ontvangen. De belangstelling voor ons verhaal was groot en het was merkbaar dat veel deelnemers zich herkenden in de thema’s die wij aanreikten. Ook in Estland spelen ontwikkelingen zoals een teruglopende studentenpopulatie, een onderwerp dat in veel Europese landen zichtbaar is. Daarbij komt dat het imago van het middelbaar beroepsonderwijs invloed heeft op de keuze van jongeren om al dan niet een opleiding in deze sector te volgen. Het delen van ervaringen over dit soort vraagstukken bleek een bron van verbinding en vooral van inspiratie, om samen te kunnen zorgen dat het mbo-onderwijs steeds mooier en beter wordt.
Het belang van grensoverschrijdende samenwerking
Wat deze bijeenkomst vooral liet zien is dat instellingen in Europa in veel opzichten met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben. Door met elkaar in gesprek te blijven, elkaar te bevragen en van elkaars werkwijzen te leren, ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten. De gastvrijheid van onze Estse collega’s maakte die uitwisseling nog waardevoller.
Wij kijken terug op een inspirerend bezoek dat ons opnieuw bevestigt hoe belangrijk het is om grensoverschrijdend samen te werken aan sterk beroepsonderwijs. Als Europese partners kunnen wij elkaar blijven motiveren en ondersteunen bij het bouwen aan onderwijs dat aansluit bij de toekomst en bij de talenten van alle studenten. Zo dragen wij gezamenlijk bij aan de ontwikkeling van prachtig en betekenisvol VET onderwijs in Europa.
Benieuwd naar het Ontwikkeltraject Onderwijskundig leiderschap dat het NCP EQAVET jaarlijks aanbiedt? Ga dan naar: Ontwikkeltraject onderwijskundig leiderschap 2025 – 2026 – NCP EQAVET