Modularisering en flexibilisering in het beroepsonderwijs
De recente peer review in Tsjechië bracht vertegenwoordigers uit zes landen samen: Nederland, Tsjechië, Slowakije, Oostenrijk, Letland en Litouwen. Binnen het EQAVET netwerk richten deze bijeenkomsten zich op het uitwisselen van kennis en het gezamenlijk onderzoeken van actuele vraagstukken in het beroepsonderwijs. Een peer review start altijd met een assessment, waarin landen een eigen vraagstuk inbrengen. Door middel van presentaties wordt een beeld geschetst van het nationale onderwijssysteem. Dit biedt deelnemers de kans om met elkaar te vergelijken hoe dezelfde thema’s elders worden benaderd. Het doel is om van elkaar te leren en niet ieder land afzonderlijk te laten zoeken naar passende oplossingen. Zo blijven landen binnen Europa op de hoogte van ontwikkelingen en versterken zij hun kwaliteitszorg.
Hoofdvragen
Tijdens deze peer review stonden twee hoofdvragen centraal. Beide vragen waren gericht op de rol van modularisering in de transparantie en flexibiliteit van het beroepsonderwijs en op de wijze waarop dit kan bijdragen aan de ontwikkeling van zowel beroepsgerichte als algemene competenties (pedagogisch gezien). Het ministerie presenteerde hoe in Tsjechië wordt gewerkt aan de professionalisering van docenten. Daarbij viel op dat het voortgezet onderwijs een breed aanbod heeft van trainingen die door de overheid worden gefaciliteerd. Voor het beroepsonderwijs is het aanbod kleiner en het ontbreekt aan een systeem waarmee docenten hun ontwikkeling gestructureerd kunnen volgen. Er is dus een enorm aanbod aan trainingen, maar de professionals weten de weg naar deze trainingen nog niet goed te vinden.
Inzicht in modularisering in Tsjechië
Naast de bijdragen van het ministerie waren er presentaties vanuit meerdere beroepsonderwijsinstellingen. Deze gaven inzicht in de wijze waarop modularisering in Tsjechië wordt toegepast. Een van de instellingen presenteerde haar aanpak onder leiding van een directeur die sterk betrokken is bij de inhoud en zelf actief meeschrijft aan het curriculum. Dit geeft veel zicht op de dagelijkse praktijk, maar vraagt ook veel tijd en inzet, omdat de rol van de directeur zich hierdoor richt op inhoud in plaats van op coördinatie. Ook was er een bijdrage van een hbo instelling waar onderwijs wordt vormgegeven zonder vaste lessen/roosters. Studenten worden vanuit hun beroepshouding gestimuleerd om naar school te komen. Deze hbo instelling (EQF niveau 5-6) zijn private instellingen en worden nog niet door universiteiten erkend. De kwaliteit van het onderwijs is sterk verbonden aan de samenwerking met partners en aan docenten die zowel in het onderwijs als in het werkveld actief zijn. Dit maakt het onderwijs waardevol en nauw verbonden met de beroepspraktijk, maar ook kwetsbaar omdat het afhankelijk is van individuele relaties.